Motorun tanımı
MOTORLARIN DIŞINDAKİ ÇALIŞMA SİSTEMLERİ
A-
ATEŞLEME
SİSTEMİ
B- YAKIT SİSTEMİ
C- YAĞLAMA SİSTEMİ
D- SOĞUTMA SİSTEMİ
E- MARJ SİSTEMİ
F- ŞARJ SİSTEMİ
E- ŞARJ SİSTEMİ
GÖREVİ:
Şarj
sistemi, motor çalışmaya başladığı andan itibaren aracın elektrik
ihtiyacını karşılar ve aküyü şarj eder. Bir araç için gerekli elektrik
enerjisini şarj sistemi sağlar. Araç stop halde iken elektrik üretimi
olmaz fakat elektrik ihtiyacı var ise bu daha önce elektrik depo edilmiş
olan akümülatörden karşılanır. Araç stop halde iken uzun süre elektrik
kullanılır ise bir müddet sonra akümülatördeki elektrik de biter.
PARÇALARI :
Alternatör (şarj dinamosu), Konjektör (regülatör) , Vantilatör kayışı,
Şarj lambası ,
1.Alternatör(şarj dinamosu),
krank mili kasnağından vantilatör kayışı ile aldığı mekanik enerjiyi
elektrik enerjisine çevirir.
2.Konjektör
(regülatör),
alternatörün ürettiği elektriğin volt ve akımını ayarlar. Aracın devri arttıkça alternatörden yüksek akım çıkar.
Alternatörden çıkan bu yüksek akım ve voltajı ayarlar, tesisata ve aküye
gönderir. Araçta ampuller sık sık patlıyorsa veya akü su kaybı
fazlaysa konjektör arızalı olabilir.
3.Vantilatör kayışı
çok
sıkı ise alternatör yatakları bozulabilir.Vantilatör kayışının koptuğu
"ilk olarak" şarj ikaz lambasından anlaşılır.Vantilatör kayışı gevşekse
araç hararet yapar.Vantilatör
kayışı parmakla bastırıldığında 1-1,5 cm gerginlikte olmalıdır
4.Şarj lambası,
şarj sisteminin çalışmadığını ikaz eder. Yani
alternatör, konjektör vs. arızasını belirtir.
Marşa
basılıp motor çalıştığında şarj ikaz lambası sönmelidir. Şarj lambası
yanıyorsa aracın durdurulup kontağın hemen kapatılması gerekir. Motor
çalıştığı halde şarj ikaz lambası yanıyorsa vantilatör kayışı gevşek
olabilir yada alternatör kablo bağlantıları gevşek veya alternatör kömürü aşınmış
olabilir.
F- MARŞ SİSTEMİ
GÖREVİ:
Marş sistemi motora ilk hareketi verir.
PARÇALARI: Akü,
Kontak anahtarı, Marş motoru, Volan dişlisidir.
SİSTEMİN ÇALIŞMASI :
Marşa
basıldığında marş motorunun marş dişlisi volanın üzerindeki dişlileri kavrar ve
volanı döndürür.Volan da krankı döndürerek, motora gerekli ilk hareketi
verir. Marş motoruna ilk hareketi ise akü verir.
Marş
dişlisi 80-100 dev/dak ile döner. Marşa basma süresi 10-15
saniyedir.Marşa basa basa akümülatör boşalır. Akü biter ve başka bir
aküyle takviye yapılacaksa her iki akünün (+) kutup başları (+) kutup
başlarıyla, (-) kutup başları ise (-) kutup başlarıyla birleştirilir.
Buna Akü takviyesi denir. Her iki akünün de voltajı aynı olmalıdır.
Dijital göstergeli araçlarda akü takviyesi yapılmaz.
Marş
durumunda marş motoru hiç dönmüyorsa, tık diye bir ses geliyorsa,ayrıca korna da çalmaz ise: Akü kutup başları gevşek veya Akü kutup
başları oksitlidir.Marşa basıldığında marş motoru yavaş dönüyorsa sorun
aküde kutup başları gevşek olabilir veya akü zayıflamış olabilir.
Marş
durumunda marş motoru güzel dönüyor fakat araç çalışmıyorsa ateşleme
veya yakıt sistemi arızalıdır.
Marş
selenoidi marş sisteminin bir elemanıdır.Motor
çalışırken marş yapılırsa volan dişlisi ve marş dişlisi zarar görür.
Marşa basıp motor çalıştırıldığında kırmızı renkli yağ ve şarj
lambalarının sönmesi gerekir .Sönmüyor veya araç giderken yanıyor ise
motor hemen stop edilir.
